-अनुज कुलुङआज आउटसोर्समा अवसरको कुरा गरौ । सबैभन्दा पहिले आउटसोर्स भनेको के हो ? कतिपयलाई यो बिषयमा राम्रो जानकारी पनि होला । कतिले पहिलो चोटी सुनेको होला । खैर, आजको यो लेख आउटसोर्सको बारेमा तपाई मेरो प्रिय पाठकको लागि जानकारी स्वरुप राखेको छु ।
प्रबिधीको तिब्र बिकासले आज हरेक असम्भव काम सम्भव भइसकेको छ । बिशेष गरी कम्प्युटरमा दक्ष रहेका बिद्यार्थी यूवाहरुको लागि यो आजकल आकर्षणको केन्द्रबिन्दु बनेको छ । जो संग वेब, ग्राफिक, कन्टेन्ट राइटिङ, एसइओ जस्ता सामान्य बिषयको बारेमा गहन जानकारी छ । ति ब्यक्तिहरुले सहज रुपमा आउटसोर्स काम गर्न सक्छन् । नेपालमा बिस्तारै यो बिषयमा जानकारी लिदै छन् । नेपाल प्रबिधिसम्बन्धि बिषयमा निकै पछाडि नै छ ।
इकमर्सको बिषयमा गहन रुपले अध्ययन अध्यापन नेपालमा नरहे पछि यूवाहरु अति पछि छन् । जे जति जान्दछन् । ति सबै स्वअध्ययनमा सीमित छ ।
बाहिरको काम आफ्नै देशबाट कम्प्युटर इन्टरनेटको उपयोग गरेर काम गर्नु नै आउटसोर्स हो । तपाईको सीपलाई अन्तराष्ट्रिय बजारमा बिक्रि गर्नु आउटसोर्स हो । सरल भाषामा बुझ्नुस् “आउट” को अर्थ बाह्य, “सोर्स” को अर्थ श्रोत । यानिकी बाहिर देशबाट कामको श्रोत उपलब्ध हुन्छ । जहाँ तपाईले ति काम गर्ने क्षमता र दक्षता छ भने घरमै बसि बसि काम गर्न सक्नुहुन्छ ।
काठमाण्डौ, पोखरा र धरान जस्तो मुख्य शहरमा केहि केहि आउटसोर्स काम गर्ने ब्यक्तिहरु फेला पर्छ । काठमाण्डौमा रेयन एहेम भन्ने एक यूवा सर्च इन्जिन सम्बन्धि काम गर्छन् । उनको काम गर्ने करिब ७ जनाभन्दा बढि टिम छ । उनको टिमले सहि समयमा काम गर्छन । बाहिरबाट आएको काम सहि समयमा सहि तरिकाले पुरा गर्ने हुँदा उनीहरुलाई कम्पनीले राम्रै आम्दानी पनि उपलब्ध गराउछन् । करिब एउटा प्रोजेक्टमा पन्ध्र सय डलर देखि तिन हजार डलरसम्म आम्दानी गर्छन् ।
पोखरामा महादेव सुवेदी ले हरेक दिन आफ्नै घरबाट गुगलको एक प्रोजेक्टमा काम गर्छन् । उनले यहि बसि बसि काम गरेर राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन् । खोज्दै जाने हो भने नेपालमा यस बिषयमा काम गर्नेहरुको ताति ठुलो नै छ तर त्यसलाई ब्यवस्थित तरिकाले नेपालमा गर्न सकिरहेका छैनौ । त्यो किन हो त ? किनकी नेपालको राजनीतिक अस्थिरताको कारणले हो । राज्यले चाहाने हो भने यो काम क्षणिक रुपमा सम्पन्न हुन्छ । तर यस्तो बिषयमा राज्यको चासो छैन ।
आउटसोर्स गर्नको निमित्त तपाईसंग कम्प्युटर बिषयको कुनै पनि बिषयसंग भरपुर ज्ञान हुनुपर्छ । अहिले संसारमै सबैभन्दा चाँडै बिक्रि हुने भनेको वेब डिजाइन, ग्राफिक डिजाइन र एसइओ हो । यदि तपाईसंग यि बिषयको बारेमा भरपुर ज्ञान छ भने तपाईले फ्रिल्यान्सर वेबसाइटहरुको सहयतामार्फत आफ्नो कामको लागि बिड गर्न सक्नुहुनेछ ।
आउटसोर्सको निम्ति अंग्रेजी बिषयमा तपाईको दक्षता रहनु पनि जरुरी छ । यसले गर्दा तपाईले आफ्नो कामको बारेमा जानकारी लिन र दिनको निम्ति अंग्रेजी बिषय ठुलो माध्यम बन्छ । अनलाइन जबबाट कमाउन चाहानेहरुको लागि आउटसोर्स नै त्यस्तो अवसर हो जुन काम तपाईले संसारको कुनै पनि ठाउँमा गएर गर्न सक्नुहुन्छ । त्यो पनि तपाईको समयमा । जहाँ तपाईले कुनै बोसको खटनमा, तिनको समयमा गर्न जरुरी छैन । तपाई आफ्नो समयमा ति काम गर्न सक्नुहुन्छ । तर त्यसको लागि तपाईसंग स्तरीय काम गर्ने ढंग चाहि हुनुपर्छ ।
अष्ट्रेलियाबाट अर्चना श्रेष्ठ एक नेपाली नारीले बिगत १० बर्ष यतादेखि वेब डिजाइनमा काम गरिराख्नुभएको छ । एक आउटसोर्स वर्करको रुपमा । अर्थात अर्को भाषामा यस्तो प्रकारको काम गर्ने मान्छेलाई फ्रिल्यान्सर पनि भनिन्छ । उहाँलाई विभिन्न देशको ब्यक्तिहरुले, संस्थाहरुले वेबसाइट बनाउनको लागि आग्रह गर्छन् । आफ्नो समय मिलाएर उहाँ ति कामहरु सहज रुपमा पुरा गर्नु हुन्छ । उहाँको आम्दानी अपेक्षा गरेभन्दा अत्याधिक बढि छ । किनकी काम पनि प्रबिधिको बिषयको हुनाले पनि अरु हेरिकन बढि नै आम्दानी हुन्छ । अझ अष्ट्रेलिया देश जहाँको लोकेशनले पनि उहाँको आम्दानीमा भरपुर प्रभाव पर्छ ।
नेपालमा प्रचुर सम्भावना हुदाहुदै पनि बिद्युतको कारणले चाहेको तरिकाले आउटसोर्स काम गर्न सकिरहेका छैनौ । दैनिक बढ्दो लोडसेडिङले गर्दा यो कार्यमा अत्याधिक प्रभाव पर्छ । यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिने हो भने बिदेशी मुद्रा नेपालमा भित्राउन एकदमै सहज हुन्छ । किनकी यो बिषयमा सिक्न सकिने ठाउँ कहि पनि छैन ।
पुर्ब उर्जामन्त्रि गोकर्ण बिष्टको भनाईअनुसार नेताहरुमा देश बिकासको प्रबल इच्छाशक्ति भएमा नेपालले दश बर्षमा दश हजार मेगावटको बिद्युत उत्पाद गर्न सक्छ भन्ने धारणा दिएका थिए । तर नेताहरुमा त्यो इच्छाशक्ति नै नभएको महशुष नेपाली जनताहरुले गरिरहेका छन् । बिश्व बिकास बैंकका बित्त निगम आइएफसीले समेत ६ खर्ब सहयोग गर्ने भनिसकेपछि सरकारले फटाफट त्यो पक्रियालाई कार्यन्वयन गरे हुन्थ्यो । तर खै । गर्ने हुन् कि हैनन् । त्यो बीचमा कति भ्रष्टचार हुन्छ । त्यो चिन्ता छ । कतिले गुन्दागर्दी हुँदो हो । त्यो चिन्ता छ । यसले खतरा निम्त्याउँछ । सरकारले गहकिलो नीतिनियम र रणनीतिक योजना बनाउने हो भने नेपाल समुन्नत बन्न कति पनि बेर लाग्दैन ।
बरोजगारी हट्छ । यूवाहरुले भरपर्दो रोजगार प्राप्त गर्न सक्छ । आउटसोर्स पनि ति मध्ये एउटा माध्यम हो । जसले कैयौलाई रोजगार दिन सक्छ । नयाँ कुरा र नयाँ प्रबिधिको बिकासलाई पनि सरकारले वास्ता गर्ने कुरा हो । यहाँ बेरोजगारी यूवालाई कसरी परिचालन गर्ने त भन्ने बिषयमा सोच बिचार र अवसर प्रदान गर्नु आजको मुल आवश्यकता हो । नभए यूवाहरुको नयाँ जनशक्तिलाई उपयोग गर्ने सहज बाताबरण तयार गर्नु पर्छ ।
नेपालमा आउटसोर्स अनलाइन जब भनेको नयाँ सोच र नयाँपन हो । जो यूवा बिद्यार्थीहरुको लागि एकदमै फाइदाजनक र आम्दानीमुलक काम भनेर मान्न सकिन्छ । यसलाई बुझ्ने प्रयाश सबैले गरौ ।
...............यो लेख पोखराबाट प्रकाशित हटलाइन राष्ट्रिय दैनिक “अवसर” भन्ने स्तम्भमा प्रकाशित भइसकेको छ । जसको स्तम्भकार अनुज कुलुङ हुन् ।
–एडमिन नेपाल
आइबिएन के हो ? नेटवर्किङ ब्यापार गर्ने कम्पनी हो ? अनलाइन जागिर दिने संस्था हो ? कति पैसा तिर्नुपर्छ ? मेम्बर बन्नै पर्ने हो ? पैसा तिरेपछि महिनाको कति आउछ भनेर दैनि सोध्ने यूवाहरु कम्ति छैनन् आजकल । इन्टरनेटको माध्यमबाट । अफिसमा पुरानो कमसल टेबल, एउटा मुनिको पाङग्रा खुस्केको कुर्सि, केहि पुरानो कार्पेट, सस्तो झ्यालको पर्दा सहितको एक साँघुरो कोठा जसलाई आइबिएनको अफिस भनेर नामाकरण गरिएको छ । त्यहाँ आएर बुझ्नेहरु पनि कम्तिका होइनन् । कति साथीहरुको बाध्यताले पनि त्यहाँ बुझ्न आउछन् । कतिले चासो दिएर पनि बुझ्न आउछन् । दैनिक ३ देखि ६ जना बढिले कम्तिमा आवद्ध भइरहेका हुन्छन् । मनमा एककिसीमको कन्फ्युजन लिएर पनि कतिपय पछिसम्म सोधिरहन्छन । हाम्रो पैसा फस्ने त होइन भन्दै ।खुशीको कुरा के छ भने छोटो समयमा पनि धेरै ब्यक्तिहरुले आइबिएनमा आवद्ध भई काम गर्न इच्छा जाहेर गरिरहेका छन् । तर आइबिएनले केहि समयको पर्खाइ लिएर कुराइरहेको पनि साँचो हो । तर अब यो पर्खाइ तोडिएको छ । केहि दिनभित्रै आइबिएनले केहि सुभ समाचारहरु पस्किरहेको छ ।आइबिएन कम्पनी होइन । यो एक अनलाइन स्वरोजगार तालिम दिने केन्द्र भनेर बुझे हुन्छ । न त यसले नेटवर्क ब्यापार नै गर्छ । नेटवर्क ब्यापार त केलाई भनिन्छ । यो हामीले बुझेकै छैनौ । यति बुझेको छौ । संसारमा त नभनिहालौ, नेपालमा नेटवर्क ब्यापार त अबैध छ । यो गर्नु भनेको अपराध गर्नु सरह हो ।आइबिएनमा जो सदष्य बन्छ । उसले अनलाइन बिजनेशमा आवश्यक परामर्श पाउँछ । आवश्यक तालिम पनि पाउँछ । र सक्षम पढेलेख्या बेरोजगार यूवाले आफ्नो योग्यता र सीप अनुसारको अवसर पाउँछ । तर जो सदष्य बन्छ । जसले परामर्श पनि राम्ररी लिदैन । जो तालिम पनि चाँसो पुर्बक लिदैन । र जो सदस्य शुल्क तिरेर मासिक हजारौ कमाउने सपना बोकिराख्छ । त्यो सिर्फ सपना मात्र हो । त्यो आइबिएनको सदस्य त होला तर आम्दानी गर्ने ब्यक्ति पर्दैन । यहाँ काम सबैलाई बराबरी पर्छ । भनौ आइबिएन अफिस र आइबिएनमा सिक्न आउने बिद्यार्थी बिच केहि अन्तर छैन । यानिकी अफिसले पनि उहि बिद्यार्थी जति नै काम गर्नुपर्छ ताकि आइबिएन अफिस स्वयं अमेरिकन कम्पनीमा काम गर्दछ ।आइबिएनमा आएर परामर्श निःशुल्क रुपमा प्राप्त गर्न सकिन्छ । अहिले त अनलाइनको माध्यमबाट यानिकी स्काइपको माध्यमबाट पनि सम्पुर्ण जानकारी प्राप्त गर्न सक्दछ । जोशुकैले । पोखरा आसपास रहने यूवाहरुको लागि सम्पर्क कार्यलय पनि हामीले बन्दोबस्त गरिसकेको छौ ।आइबिएन एउटा अमेरिकन इन्टरनेट एफिलेट मार्केटिङ कम्पनीमा कार्य गर्ने सदस्य हो । जहाँ अन्य नेपाली बेरोजगार यूवाहरुलाई पनि उक्त कम्पनीको बारेमा राम्रो जानकारी, तालीम र सुबिधासहित उक्त कम्पनीमा आवद्ध गराई स्वरोजगार प्रदान गर्दछ । अनलाइनबाट कसरी काम गर्न सकिन्छ ? अनलाइन बिजनेश भनेको के हो यो सम्बन्धि केहि नयाँ अनुभब प्राप्त गर्दछ । अनलाइन बिजनेशबाट काम गरेर के को माध्यमबाट पैसा झिक्न सकिन्छ यसको बारेमा ब्यापक जानकारी गराई आम्दानी समेत गर्ने बाटो देखाइदिन्छ ।बिश्वब्यापी रुपमा चल्न सक्ने अनलाइन पेमेन्ट गेटवेको बारेमा समेत तालिम उपलब्ध हुन्छ । अनलाइन मास्टरकार्ड समेत अमेरिकाको कम्पनीमा दर्ता गरी सबै आइबिएन सदस्यलाई उपलब्ध गराई सुबिधा दिने गरेको छ ।सामाजिक सञ्जाल फेसबुक त प्रयोग गर्छन् सबैले । तर त्यहि फेसबुकलाई सहि तरिकाले उपयोग गरेर कसरी पैसा कमाउन सकिन्छ । त्यसको बारेमा तालिम दिएर फेसबुक नै प्रयोग गरी आम्दानी गर्ने अवसर आइबिएनले प्रदान गर्दछ । यसैगरी ट्विटर, लिन्कदेह, जस्ता अन्य सामाजिक सञ्जाललाई प्रयोगमा ल्याएर काम गरी कमाउने अवसर प्रदान गरिदिने जर्मको आइबिएनले गर्दछ ।अर्को महत्वपुर्ण कुरा ब्लग भनेको के हो ? ब्लगमा कस्तो कुरा लेखिनुपर्छ । किन लेखिनुपर्छ । ब्लग कसरी बनाउने । डिजाइन देखि लिएर यसमा ब्यवसायीक रुपमा लेखेर कसरी अनलाइन बिजनेश गर्ने यो पनि आइबिएनले सिकाउने गरेको छ ।इन्टरनेटमा त आम्दानी गरिएला । ताकि बिजनेश गरेर । तर त्यहाँ कमाएको पैसा कसरी झिक्न सकिन्छ त ? के इन्टरनेट एकाउन्टमा डलर मात्र लेखेर केहि होला त ? इन्टरनेश्नल पेमेन्ट एकाउन्ट कसरी निर्माण गर्ने ताकि कसरी खोल्न सकिन्छ ? कसरी त्यसलाई प्रयोगमा ल्याउने साथै नेपालको लोकल पेमेन्ट एकाउन्ट (इसेवा) कसरी खोल्ने र इन्टरनेटमा कमाएको पैसा कसरी इसेवामार्फत झिक्ने यो समेत आइबिएनले सिकाउने गरेको छ ।यसको तालिम शुल्क कति होला ? लाखौ नै लाग्ला कि ? भनेर तर्सिनेहरु पनि कम्ति छैनन् । हामी यूवाहरुको मस्तिष्कमा केहि पाउनलाई केहि गुमाउनु पर्छ भन्ने सोच भन्दा नि डर बढि छ । भय बढि छ । त्रास छ । यो हुनु म चाहि अत्यन्त स्वभाविक ठान्छु । बिगतमा पनि धेरैले कति पैसा डुबाए यस्तो अनलाइन बिजनेशको नाममा ।मैले आफुले पनि नडुबाएको पनि कहाँ हो र ? इन्डियाको २०११ मा स्थापित अनलाइन सर्भे कम्पनी स्टार न्युजको बबन्डरले मेरो गाउँबाट लिएको २ लाख ऋण चिलिम त भयो नै । मैले सिफारिस गरेर लगानी गर्ने मेरो साथीहरु पनि लाखौ डुबेको घटनाहरु मन मनमा टिन टिन बजिरहेको छ । संझिल्याउँदा मेरो ऋणको चुकचुकी उत्ति नै छ । अरु साना तिना २०, ५०, १०० डलरका लगानी को त लेखाजोखा नै छैन । रात दिन अनलाइनमा घोटिएर महिनौ, बर्षौ लाएर अनलाइन बिजनेश कम्पनीहरुको ढोका ढक्ढकाउदा इन्टरनेट जोड्ने कम्पनीलाई इन्टरनेटको बिल तिरेर पालेको पनि कम्ति होइन ।के सोचियो भने धेरै पैसा लगानी गरेर धेरैको आशा बोक्नु अनि अनेक सपना देख्नु(ज्ष्नज च्ष्कप ज्ष्नज न्बष्ल० सबैभन्दा बढि मुर्खता रहेछ । हुन त मेरा आइबिएनका अधिकांश साथीहरुले अन्य धेरै कम्पनीहरुमा लगानी गरेर दुई पाँच हजार पैसा फसाएको पनि धेरै सुन्नु परेको छ । हामी बिद्यार्थीहरुको लागि त्यो पैसा धेरै ठुलो हो । यसमा म ढाडस दिनु सिवाय अरु के नै सकुला र । र मैले अत्यन्तै सजिलो र भरपर्दो कम्पनी, कम्पनीको मालिक, कम्पनीमा राम्रो सफल ब्यक्तिहरु चहार्दा चहार्दा राम्रो प्लेटफर्म पाए अनि मैले त्यहि गर्ने निर्णय ढिलो गरी गरे ।सिक्न आउने ब्यक्तिहरुलाई रु.५००० भन्दा बढि तालिम शुल्क लिने गरिएको छैन । जसमा सबै थोक सेवा सुबिधा प्राप्त गर्नेछ । अहिले त झन् त्यसमा पनि आधा अलिकति कम छुट दिएर तालिम दिइरहेको छु । त्यति पैसा तिर्दैमा मात्र पैसा आउने कतिपनि होइन । त्यति पैसाले मासिक कम्तिमा दश हजार जति आम्दानी गर्ने प्लेटफर्म चाहि दिइन्छ ।काम सबै गाह्रो । तर गर्न जाने हदै सजिलो पनि हो । मेहनतबाट डराउनेहरु जहिले पनि पछि नै हुन्छन् । मलाई यसमा केहि भन्नु छैन ।आइबिएनको मोटामोटी कुराहरु यहि हुन् । बाकी कुरा यहाँ फर्म भरि पठाउनुस् । त्यसपछि बाँकी हामी आफै तपाईलाई फोन गरी राम्ररी प्रत्यक्ष पनि बताउन सक्छौ । इच्छुकले सम्पर्क गरे खेर जादैन । आइबिएनको बारेमा काम नगरे पनि पढेर जानकारी लिनुभयो । जसको लागि धन्यवाद । तपाईले नगरे पनि अन्य साथीहरुको लागि यो फाइदाजनक होला । अरुलाई सेयर गरी बेरोजगार साथीहरुलाई तपाईमार्फत सेयर गरेर अवसर दिन पनि कञ्जुस नगरीदिनुस् ।धन्यवाद ।
